Jak picie oleju lnianego wpływa na zdrowie? Olej lniany- właściwości, zastosowanie i ranking produktów
Olej lniany to naturalny olej roślinny pozyskiwany z nasion lnu (lnu zwyczajnego, Linum usitatissimum) i ceniony przede wszystkim za bogactwo nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, szczególnie kwasu alfa-linolenowego (ALA). Regularne spożywanie oleju zalecane jest między innymi dla osób chcących wspierać funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Wykazuje on również właściwości przeciwzapalne oraz korzystny wpływ na skórę. Na co jeszcze pomaga olej lniany ? Jak powinno wyglądać spożywanie oleju lnianego?
- Co zawiera olej z lnu? - skład oleju lnianego i jego wartości odżywcze
- Jakie są najważniejsze właściwości oleju lnianego?
- Suplementacja olejem lnianym- ranking preparatów z wysokiej jakości olejem lnianym
- Kiedy pić olej lniany? -zastosowanie oleju z nasion lnu w diecie i suplementacji
- Kiedy stosować olej lniany w pielęgnacji skóry?
- FAQ - najczęstsze pytania na temat oleju lnianego
Co zawiera olej z lnu? - skład oleju lnianego i jego wartości odżywcze
Olej lniany wyróżnia się najwyższą spośród olejów roślinnych zawartością kwasów tłuszczowych wielonienasyconych omega-3. Zawiera on również kwasy tłuszczowe nienasycone omega-6 oraz omega-9. Co ważne stosunek omega-3 do omega-6 jest wyjątkowo korzystny (4:1) i sprzyja ograniczeniu procesów zapalnych w organizmie. To właśnie profil lipidowy decyduje o szerokim prozdrowotnym działaniu oleju lnianego.
Główne składniki oleju lnianego to:
- Nienasycone kwasy tłuszczowe, stanowiące ok. 90% składu, a w tym:
Kwas alfa-linolenowy (ALA, omega-3) – ok. 50–60% - wspiera serce, mózg, narząd wzroku, barierę hydrolipidową naskórka i wykazuje działanie przeciwzapalnie,
Kwas linolowy (omega-6) – ok. 15–20% - wykazuje korzystny wpływ na skórę, wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego i nerwowego,
Kwas oleinowy (omega-9) – ok. 15–20% - wspiera gospodarkę lipidową.
- Witamina E- rozpuszczalna w tłuszczach, chroni je przed utlenieniem, stanowi silny antyoksydant.
- Lignany, czyli fitoestrogeny, których zawartość w nasionach lnu jest najwyższa spośród wszystkich roślinnych źródeł. Wykazują one korzystny wpływ na gospodarkę hormonalną, działają antyoksydacyjnie. Przypisywane są im również właściwości przeciwnowotworowe szczególnie jeśli chodzi o zapobieganie nowotworom piersi i narządów płciowych.
- Fitosterole- naturalne sterol roślinne, ograniczają ilość cholesterolu wchłanianego w jelitach, a także obniżają ilość "złego cholesterolu" (LDL).
Spożycie oleju lnianego w ilości 1 łyżki (10 ml) dostarcza 90 kcal. W takiej ilości znajduje się ok. 10 g tłuszczu, w tym:
- kwasy tłuszczowe nasycone <1 g
- jednonienasycone ok. 2 g
- wielonienasycone ok. 7 g
Jakie są najważniejsze właściwości oleju lnianego?
Cenne właściwości oleju lnianego wynikają z wysokiej zawartości kwasów tłuszczowych omega-3 (ALA) oraz naturalnych antyoksydantów (lignany, witamina E), również o innych aktywnościach biologicznych. Najważniejsze dobroczynne właściwości oleju lnianego to:
- obniża poziom "złego" cholesterolu LDL,
- wspiera utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu HDL,
- poprawia elastyczność naczyń krwionośnych,
- wykazuje właściwości przeciwzapalne,
- wpływa na pamięć, koncentrację oraz funkcjonowanie układu nerwowego,
- wykazuje korzystny wpływ na włosy i skórę, zwiększa jej nawilżenie i wspiera barierę lipidową naskórka,
- reguluje prace jelit, działa łagodnie przeczyszczająco i wspiera mikroflorę,
- chroni komórki przed stresem oksydacyjnym,
- wykazuje właściwości kardioprotekcyjne,
- zwiększa uczucie sytości,
- stabilizuje poposiłkowy wyrzut insuliny,
- wspiera metabolizm glukozy,
- poprawia działanie receptorów insulinowych,
- pozwala regulować poziom niektórych hormonów, m.in. estrogenu, progesteronu, kortyzolu i hormonów tarczycy,
- wykazuje właściwości przeciwnowotworowe.
Szereg prozdrowotnych walorów oleju lnianego sprawia, że regularne spożywanie oleju z nasion lnu stało się popularne wśród osób promujących zdrowe odżywianie. Dla kogo zakup oleju lnianego i jego codzienne picie powinno być szczególnie istotne? Informacje te znaleźć można w dalszej części artykułu!
Suplementacja olejem lnianym- ranking preparatów z wysokiej jakości olejem lnianym
- Olej lniany tłoczony na zimno Oleofarm - ciemna butelka oleju lnianego firmy Oleofarm o pojemności 500 ml, bogate źródło kwasów omega-3 (ALA), do spożywania na zimno.
- DR GAJA Mikstura olei Cardio - kompozycja czterech wysokiej jakości olejów: lnianego, z wiesiołka, z ostropestu i z czarnuszki dla wsparcia funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego.
- YANGO Omega 3-6-9 - kapsułki zawierające olej rybi oraz kompozycję olejów roślinnych, w tym oleju lnianego, co pozwala uzupełnić w codziennym menu szeroką gamę kwasów tłuszczowych wielonienasyconych omega-3, 6 i 9.
- Linomag płyn na skórę - zawiera olej lniany pierwszego tłoczenia, wspomaga leczenie wyprysku, odparzeń, zmian łuszczycowych i przesuszonej skóry.
- Olej lniany 250 ml - olej lniany zimnotłoczony do szerokiego zastosowania w diecie i suplementacji.
Kiedy pić olej lniany? -zastosowanie oleju z nasion lnu w diecie i suplementacji
Potwierdzone badaniami i obserwacjami wśród pacjentów prozdrowotne i odżywcze właściwości oleju lnianego przekonują do włączenia go do codziennej diety. Olej lniany doskonale sprawdza się dla osób:
- Spożywających małe ilości ryb morskich, tranu i innych produktów bogatych w tłuszcze omega - 3 (DHA, EPA). W ich przypadku olej lniany bogaty w kwas linolenowy (omega-3) może stanowić alternatywę.
- Stawiających na profilaktykę schorzeń serca i krążenia. Olej lniany stosowany regularnie wspiera obniżanie cholesterolu LDL, zmniejsza poziom trójglicerydów, poprawia elastyczność naczyń. Dlatego też znalazł zastosowanie w leczeniu miażdżycy, jako źródło antyoksydantów i kwasów omega-3.
- Zmagających się ze schorzeniami o podłożu zapalnym, tj. choroby zapalne jelit, choroby autoimmunologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów). Oprócz leczenia podstawowego stosowany dodatkowo olej lniany wykazuje działanie przeciwzapalne.
- Chorujących na cukrzycę i zmagających się z problemem insulinooporności, ponieważ poprawia wrażliwość tkanek na działanie insuliny, pomaga kontrolować masę ciała i stabilizuje poziom cukru we krwi. Olej lniany uzupełniająco znaleźć może zastosowanie w leczeniu cukrzycy, przeciwdziałaniu insulinooporności, a na pewno w dietoterapii tych zaburzeń.
- Chcących zrzucić zbędne kilogramy- olej lniany wpływa na metabolizm tłuszczów, cukrów i chociażby dlatego znajduje on zastosowanie w odchudzaniu. Nie należy jednak przesadzać z jego ilością, ponieważ jest on wysokokaloryczny.
- Z zaburzeniami gospodarki hormonalnej, szukających naturalnych rozwiązań suplementacyjnych, co może sprawdzić się w przypadku łagodzenia objawów PMS, dolegliwości menopauzalnych (w tym korzystnie wpływa na zwiększenie gęstości kości), czy skutków przewlekłego stresu.
Kiedy stosować olej lniany w pielęgnacji skóry?
Naturalny olej lniany działa korzystnie na skórę, zarówno gdy jest on stosowany wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Warto zatem wykorzystać olej lniany w przypadku takich problemów skórnych jak:
- nadmierna suchość, łuszczenie się naskórka - kwasy omega -3 odbudowują barierę hydrolipidową naskórka, przez co zmniejsza się parowanie wody z głębszych warstw skóry i uczucie ściągnięcia, poprawia się jej elastyczność,
- AZS, egzema, łuszczyca - nie tylko wzmacnia barierę hydrolipidową, ale także działa przeciwzapalnie, łagodzi świąd i zaczerwienienie oraz zmniejsza reakcje nadwrażliwości skóry na różnego rodzaju czynniki; dieta dla alergika ze skłonnością do zmian skórnych powinna być bogata w kwasy omega-3,
- zmiany zapalne, trądzik- ogranicza nadprodukcję sebum, hamuje rozwój stanu zapalnego, a także wspomaga gojenie zmian,
- rany, oparzenia, odleżyny, odparzenia, obtarcia- olej lniany znalazł szerokie zastosowanie w leczeniu ran różnego rodzaju - działa przeciwzapalnie, antyoksydacyjnie, odbudowuje barierę ochronną, wspomaga procesy gojenia,
- zmarszczki i inne oznaki starzenia się skóry- witamina E i nienasycone tłuszcze neutralizują wolne rodniki, spowalniają degradację kolagenu i poprawiają jędrność skóry,
- podrażnienia- olej lniany działa kojąco na skórę, np. po zabiegach kosmetycznych, przyspiesza regenerację naskórka.
Zastosowanie w kosmetyce oleju lnianego jest bardzo szerokie zarówno w kosmetykach do skóry suchej, podrażnionej, jak i dojrzałej, czy trądzikowej. Ze względu na swoje właściwości emoliencyjne łagodzi dolegliwości związane z atopowym zapaleniem skóry, czy egzemą, stanowi więc składnik dermokosmetyków dla najmłodszych i dorosłych (np. linomag emolienty).
FAQ - najczęstsze pytania na temat oleju lnianego
Jak przechowywać olej lniany?
Zimnotłoczony olej lniany musi być przechowywany w lodówce, w ciemnej butelce. Po otwarciu najlepiej zużyć go w ciągu ok. 4 tygodni. Jego przechowywanie w ciemnym miejscu, poza lodówką nie będzie wystarczające, ponieważ olej lniany jest wyjątkowo wrażliwy na światło, tlen i temperaturę i pod wpływem tych czynników będzie tracił swoje właściwości.
Czym różni się nierafinowany olej lniany od rafinowanego?
Nierafinowany olej lniany jest tłoczony na zimno i posiada wszelkie wartości odżywcze. Z kolei olej lniany rafinowany poddawany jest obróbce termicznej i chemicznej, co pozbawia go większości składników aktywnych. Pozyskiwanie oleju lnianego w taki sposób znacznie zwiększa jego trwałość, dlatego może być on wykorzystywany do celów technologicznych lub w kosmetyce.
Czym wyróżnia się olej lniany budwigowy?
Olej budwigowy to dobrej jakości, świeży olej lniany, tłoczony na zimno, produkowany w krótkich seriach, wymagający przechowywania w lodówce. Wyróżnia się bardzo wysoką zawartością ALA- olej lniany wysokolinolenowy. Jest podstawą diety dr Budwig, w której łączy się go z twarogiem lub jogurtem. Łączenie białka z wysokiej jakości źródłem kwasów omega-3 stanowi wsparcie leczenia nowotworów, chorób serca, czy cukrzycy.
Jak rozpoznać dobrej jakości olej lniany tłoczony na zimno?
Jakościowo dobry olej lniany posiada informację na etykiecie, że jest tłoczony na zimno, a dodatkowo datę tłoczenia. Przechowywany jest w lodówce, w butelce z ciemnego szkła. Posiada stosunkowo krótki termin przydatności do spożycia. Jego smak jest lekko orzechowy, zapach świeży. Jest klarowny, ponieważ podczas produkcji oleju lnianego poddaje się go naturalnym procesom sedymentacji.
Jakie może być zastosowanie kulinarne oleju lnianego, czyli jak zwiększyć spożywanie oleju lnianego na co dzień?
Olej lniany nie nadaje się do smażenia. Olej lniany przeznaczony jest do spożywania na zimno. Stanowi idealny dodatek do sałatek, nabiału, past kanapkowych, smoothie, koktajli, czy ugotowanych i przestudzonych kasz bądź zup (wymieszać olej lniany po nalaniu zupy na talerz).
Jak stosować olej lniany?
Dziennie warto spożywać 10-20 g oleju lnianego (1-2 łyżki). Najlepiej pić olej lniany rano lub wieczorem, zachowując odstęp od jedzenia, a jeśli odczuwalny jest dyskomfort to w czasie posiłku. Cenne kwasy tłuszczowe będą działać jeśli olej będzie spożywany codziennie przez kilka-kilkanaście tygodni. Po tym okresie zalecana jest przerwa, chyba że jest on dobrze tolerowany.
- Kmiecik N.; Olej lniany – właściwości, zastosowanie i korzyści zdrowotne; www.dietetycy.org.pl.
- Gromek M. i inni; Zimnotłoczone oleje: lniany (wysoko- i niskolinolenowy) i rzepakowy. Który wybrać?; Herbalism 2015; 1(1): 39-65.
- Bartkowski L.; Nasiona lnu – naturalne źródło zdrowia i urody; Chemik 2013; 67(3): 186-191.
- Kaniewski R., Jankowiak J., Zajączek K.; Nowe możliwości wykorzystania oleju lnianego tłoczonego na zimno; Post Fitoter 2019; 20(3): 204-207.
Uwaga, artykuł nie stanowi porady medycznej, ani opinii farmaceuty lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pytającego. Uzyskane informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.





