Koenzym Q10 występuje naturalnie w organizmie człowieka. Jest obecny w każdej komórce, ponieważ stanowi element niezbędny do produkcji energii w mitochondriach. Utrzymanie prawidłowego poziomu koenzymu Q 10 jest szczególnie trudne u osób po 30. roku życia, zmagających się z chorobami przewlekłymi oraz wysokim stresem oksydacyjnym. Jest to składnik, który wspomaga zdrowie serca, układu krążenia, a także odgrywa znaczącą rolę u pacjentów z cukrzycą, czy długotrwale stosujących statyny. Kiedy warto sięgać po preparaty zawierające koenzym Q10 i czym kierować się przy ich wyborze?
Spis treści:
- Czym jest i na co pomaga koenzym Q10?
- Suplementy diety zawierające koenzym Q10 - ranking preparatów
- Kiedy warto suplementować koenzym Q10?- zastosowanie koenzymu Q10
- Jak suplementować koenzym Q10?- odpowiedzi na najważniejsze pytania
Czym jest i na co pomaga koenzym Q10?
Koenzym Q10 (CoQ10) to naturalna, witaminopodobna cząsteczka, która występuje we wszystkich komórkach organizmu człowieka, a dokładnie w mitochondriach. Jego największe ilości znajdują się w tkankach wysokoenergetycznych, tj. mięsień sercowy, mózg, mięśnie szkieletowe, nerki i wątroba. Bierze on udział w transporcie elektronów, czyli procesie, dzięki któremu organizm wytwarza ATP (adenozynotrójfosforan) – podstawową jednostkę energii życiowej. Niemniej jednak jego ilość zmniejsza się wraz z wiekiem. Niedobory koenzymu mogą pojawić się już w wieku 30- tu lat.
Wyróżnia się różne formy koenzymu Q10:
- Ubichinon (CoQ10 – forma utleniona)- najczęściej spotykana, również w żywności, najbardziej stabilna forma. W organizmie człowieka musi zostać ona zredukowana (aktywowana), co zależy m.in. od wieku, czy kondycji metabolicznej.
- Ubichinol (CoQ10H2 – zredukowana forma koenzymu Q10)- znacznie bardziej aktywna postać koenzymu, nie wymaga aktywacji, jest również lepiej biodostępna, niemniej jednak ze względu na wysoką cenę pacjenci rzadziej po nią sięgają.
Korzyści zdrowotne koenzymu Q10 są niewątpliwe. Najważniejsze właściwości koenzymu to przede wszystkim: produkcja energii komórkowej oraz działanie antyoksydacyjne. Dlatego jego suplementacja jest tak szeroko wykorzystywana w profilaktyce oraz leczeniu uzupełniającym wielu schorzeń. Znacząca rola koenzymu Q10 to m.in.:
- Wspomaganie zdrowia serca, mózgu, mięśni szkieletowych i płodności,
- Prawidłowe wytwarzanie energii, a przez to zwiększanie wydolności,
- Działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne oraz przeciwstarzeniowe,
- Zapewnienie właściwej pracy mitochondriów i ochrona komórek organizmu przed uszkodzeniami.
Suplementy diety zawierające koenzym Q10 - ranking preparatów
KENAY Ubichinol Koenzym Q10 50 mg - dobrze przyswajalna, zredukowana forma koenzymu.
SWANSON Koenzym Q10 200 mg - kapsułki z koenzymem Q10 w wysokiej dawce.
Alg Pharma Koenzym Q10 - wysokie stężenie koenzymu w przystępnej cenie.
GAL Koenzym Q10 kapsułki twist off - płynna forma koenzymu w otwieranych kapsułkach wzbogacona o olej z wiesiołka i witaminę E, do zastosowania bezpośrednio na skórę.
Naturell Koenzym Q10 30 mg + Witamina E 5 mg - połączenie z witaminą E, która pozwala wspierać działanie koenzymu.
Allnutrition Q10 Coenzyme - optymalna dawka koenzymu, w dużym i ekonomicznym opakowaniu.
Kiedy warto suplementować koenzym Q10?- zastosowanie koenzymu Q10
Koenzym Q10 to jeden z najsilniejszych endogennych antyoksydantów. Jest on również niezbędnym składnikiem mitochondrialnego łańcucha oddechowego, warunkującego wytwarzanie energii w komórkach. Jego poziom w organizmie nie utrzymuje się na stałym poziomie. Spada on wraz z wiekiem, a także pod wpływem wielu innych czynników, tj. przewlekłych chorób, intensywnego wysiłku, stresu oksydacyjnego i stosowania niektórych leków (statyny, chemioterapia). Suplementacja koenzymu Q10 sprawdza się w profilaktyce oraz leczeniu wielu schorzeń, od zaburzeń pracy serca, poprzez wspieranie układu odpornościowego, czy choroby neurodegeneracyjne. Warto jednak rozważnie sięgać po odpowiedni kapsułki, czy tabletki z koenzymem Q10.
Jak rozpoznać niedobór koenzymu Q10, aby rozpocząć jego suplementację?
Na własną rękę można oznaczyć stężenie koenzymu Q10 w próbce krwi. Zwykle lekarze nie zlecają tego typu badań rutynowo. Decyzję o rozpoczęciu suplementacji koenzymu Q10 podejmuje się zwykle na podstawie czynników ryzyka i objawów mogących świadczyć o niedoborze składnika. Jakie symptomy mogą wskazywać na taką potrzebę?
- Przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
- Zaburzenia koncentracji, mgła mózgowa,
- Obniżenie tolerancji wysiłku,
- Bóle mięśni (szczególnie u pacjentów stosujących statyny),
- Kołatania serca lub spadek wydolności serca,
- Pogorszenie kondycji skóry i przyspieszone procesów starzenie,
- Nasilenie objawów chorób neurodegeneracyjnych.
Warto zwrócić uwagę, że obniżone poziomy koenzymu mogą pojawić się u pacjentów po 40. roku życia, zmagających się z cukrzycą, chorobami układu krążenia, palaczy, osób stosujących statyny, beta-blokery, czy trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, a także zmagających się z otyłością, przewlekłym stresem oraz stosujących dietę ubogą w dobre tłuszcze (kwasy omega-3) i antyoksydanty.
Koenzym Q10 a choroby układu krążenia
Naturalnie występujący koenzym odgrywa ważną rolę w wytwarzaniu energii komórkowej mięśnia sercowego. Z kolei niedobory koenzymu Q10 mogą pogarszać jego funkcjonowanie. Dlatego też choroby serca to jedno z wielu wskazań do rozpoczęcia stosowania koenzymu, jako terapii uzupełniającej. Ponadto wpływ na mięśnie oraz działanie antyoksydacyjne sprawiają, że regularne zażywanie koenzymu może przyczyniać się do obniżenia ciśnienia tętniczego, poprawy funkcjonalności śródbłonka naczyń, a tym samym spowalniać rozwój miażdżycy.
Jaki wpływ ma suplementacja koenzymem Q10 na choroby neurodegeneracyjne?
Mózg jest bardzo podatny na stres oksydacyjny i wraz z upływem lat pod wpływem działania wolnych rodników pojawiają się liczne uszkodzenia w jego strukturach. Właściwości przeciwutleniające koenzymu sprawiają, że działa on nie tylko ochronne na struktury układu nerwowego, ale również zmniejsza objawy związane ze schorzeniami neurodegeneracyjnymi. Korzystnie wpływa na pamięć, koncentrację, czy nastrój, a także spowalnia progresję choroby Parkinsona. Chociaż potrzebna jest tutaj odpowiednia dawka koenzymu (200-1200 mg/dobę). Warto również wspomnieć, że bierze on udział w poprawie funkcji mitochondriów, zmniejszając deficyt energetyczny w neuronach.
Regulacja poziomu cukru we krwi a suplementy diety z koenzymem Q10
Odpowiedni poziom koenzymu Q10 wpływa na metabolizm glukozy. Zwiększa insulinowrażliwość komórek, zmniejszając tym samym ilość glukozy we krwi i hemoglobiny glikowanej. Dodatkowo chroni komórki β trzustki przed uszkodzeniem przez wolne rodniki, a także sprawdza się jako ważny składnik we wspomaganiu leczenia powikłań cukrzycowych, tj. neuropatia cukrzycowa, czy nefropatia.
Kiedy potrzebny jest silny antyoksydant?- czyli koenzym Q10 w profilaktyce parodontozy i chorób nowotworowych
Przyjmowanie koenzymu Q10 jest rekomendowane również w przypadku pacjentów zmagających się z parodontozą, jak i chorobami nowotworowymi. Warto wiedzieć, że CoQ10 występuje naturalnie w dziąsłach, a jego niedobór może wiązać się z osłabieniem regeneracji i wytworzeniem się stanu zapalnego, co sprzyja chorobom przyzębia. Dlatego też stomatolodzy osobom z parodontozą rekomendują zarówno doustne kapsułki koenzymu, jak i jego stosowanie miejscowe. Wówczas widoczne pozytywne zmiany to: przyspieszenie gojenia, zmniejszenie krwawienia, jak i łagodzenie stanu zapalnego.
Właściwości koenzymu Q10 związane z jego działaniem antyoksydacyjnym, jak również wsparciem funkcjonowania mitochondriów sprawiają, że składnik ten ma znaczenie zarówno w profilaktyce onkologicznej, jak i w przypadku pacjentów poddawanych chemioterapii. Istotna jest jego rola w ochronie DNA przed uszkodzeniami przez wolne rodniki, zmniejszaniu stanu zapalnego, czy ograniczaniu negatywnego wpływu leków onkologicznych na organizm człowieka.
Sięgając po dodatkowe suplementy diety podczas terapii onkologicznej, zawsze warto pamiętać o konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Jak sprawdza się działanie koenzym Q10 na skórę?- koenzym Q10 w kosmetyce
Koenzym Q10 to związek naturalnie występujący również w skórze. Odpowiedni poziom koenzymu Q10 zapewnia jej jędrność, nawilżenie i młody wygląd. Jego stężenie zaczyna się obniżać po 30. roku życia, a co za tym idzie, skóra staje się sucha, mniej jędrna, pojawiają się oznaki starzenia, w tym zmarszczki. Nic więc dziwnego, że koenzym Q10 w kosmetykach jest popularnym składnikiem, szczególnie w tych o charakterze regeneracyjnym i przeciwstarzeniowym. Stymuluje on fibroblasty i zwiększa syntezę kolagenu, co przekłada się na widoczną redukcję zmarszczek. Poprawia elastyczność i jędrność skóry, chroni ją przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, powstających chociażby na skutek promieniowania UV. Z kolei poprawiając metabolizm komórkowy, wygładza i rozświetla cerę, a także zmniejsza stan zapalny. Szeroki i korzystny wpływ koenzymu Q10 na skórę sprawia, że składnik ten spotkać można zarówno w kremach przeciwzmarszczkowych, odżywczych balsamach do ciała, serach, jak i kremach pod oczy, czy maseczkach.
Jak suplementować koenzym Q10?- odpowiedzi na najważniejsze pytania
Koenzym Q10 to składnik komórek organizmu, który pełni niezwykle ważną rolę, chroniąc organizm przed działaniem wolnych rodników. Utrzymanie jego prawidłowego poziomu nie tylko pozwoli na poprawę samopoczucia, ale także sprawdzi się w prewencji wielu schorzeń. Jak wybrać preparat zawierający koenzym Q10 dostosowując jego dawkę i postać? Na jakie aspekty warto zwrócić uwagę, chcąc rozpocząć suplementację niedoboru koenzymu?
Na co zwrócić uwagę wybierając kapsułki z koenzymem Q10?
Bez wątpienia ważna jest forma koenzymu zawarta w suplemencie. Najczęściej jest to ubichinon, czyli postać utlenowana, która wymaga przekształcenia w mitochondriach do ubichinolu. Jej popularność wynika głównie z większej stabilności oraz niższej ceny. Niemniej jednak zdecydowanie bardziej rekomendowana postać koenzymu to ubichinol, wykazujący większą aktywność. Jest to dobry wybór dla osób, w przypadku których można podejrzewać mniejszą sprawność działania mitochondriów, tj. seniorzy, osoby z cukrzycą, chorobami serca, osoby intensywnie trenujące.
Koenzym Q10 to substancja rozpuszczalna w tłuszczach. Dlatego też często dla poprawy wchłanialności składnika w preparatach znajduje się on wraz ze związkami o charakterze tłuszczowym- oleje MCT, oliwa lub inne tłuszcze nośnikowe. Dobrze przyswajalna jest również postać micelarna lub liposomalna suplementu. Na rynku dostępny jest również koenzym Q10 w formie proszku, ale zwykle jest on nieco gorzej przyswajalny w przewodzie pokarmowym. Preparaty zawierające koenzym Q10 mają w swoim składzie również dodatkowe substancje, które zwiększają jego efektywność. Przykładem jest chociażby witamina E, stabilizująca CoQ10, czy L-karnityna, biorąca udział w transporcie kwasów tłuszczowych do mitochondriów. Podobnie jak w przypadku innych suplementów warto zwracać uwagę na źródło koenzymu, producenta, brak wypełniaczy, czy sztucznych barwników, jak i posiadane badania czystości i certyfikaty.
Jak powinno wyglądać dawkowanie koenzymu Q10?
Jak już wiadomo w dużej mierze CoQ10 odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie organizmu i występuje w każdej komórce. Jego ilość obniża się jednak z wiekiem, jak i pod wpływem wielu innych czynników, m.in. chorób, stresu, niewłaściwej diety, czy palenia papierosów. Warto zatem uzupełniać jego poziom. Typowo profilaktyczna dawka dla osób po 30.-40. roku życia, bez dodatkowych obciążeń to 30-60 mg na dobę. Zapewnia ona ochronę przed starzeniem się skóry, wspomaganie zdrowia serca, regenerację po treningu, czy wsparcie witalności. Jeśli z kolei pacjent zmaga się ze schorzeniami kardiologicznymi, neurodegeneracyjnymi, insulinoopornością, stosuje statyny, czy intensywnie trenuje warto wówczas wybierać znacznie wyższe dawki koenzymy Q10, tj. 200-300 mg / dobę. Zapewnią one wzrost energii i wytrzymałości organizmu, a także wspomogą leczenie podstawowe wspomnianych schorzeń.
W chorobach neurodegeneracyjnych (choroba Huntingtona, choroba Parkinsona i stwardnienie zanikowe boczne) wykorzystuje się znacznie wyższe dawki koenzymu Q10 od 600 do 3000 mg na dobę. Oczywiście pod kontrolą lekarza.
Preparaty z CoQ10 należy stosować po posiłku, najlepiej bogatym w zdrowe tłuszcze. Ze względu na wpływ na wytwarzanie energii komórkowej składnik ten może lekko pobudzać, stąd lepiej suplementować go rano lub wczesnym popołudniem.
Jak długo można stosować suplement diety z koenzymem Q10?
Koenzym Q10 jest bezpieczny nawet przy wieloletnim stosowaniu, ponieważ jest endogennym składnikiem organizmu. Nie jest on toksyczny, nawet w wysokich dawkach. Dlatego w przypadku osób po 40. roku życia, które leczą się kardiologicznie i/lub stosują statyny suplementacja koenzymu Q10 może odbywać się stale. Zwykle profilaktycznie stosuje się go przez kilka miesięcy do pół roku. Po tym czasie warto ocenić korzyści zdrowotne płynące z regularnej suplementacji koenzymu Q10. Nie obserwuje się efektu osłabienia endogennej syntezy składnika ze względu na jego uzupełnianie wraz z dietą.
Przeciwwskazania do suplementacji koenzymem Q10 w zasadzie nie występują. Ostrożność powinni zachować pacjenci stosujący leki przeciwzakrzepowe (warfaryna), a także leki na cukrzycę i nadciśnienie. Szczególnie na początku suplementacji rekomenduje się konsultacje z lekarzem i kontrolę takich parametrów jak ciśnienie tętnicze i poziom cukru we krwi.
Jakie są naturalne źródła koenzymu Q10 w diecie?- czyli gdzie znaleźć koenzym Q10?
Produkty zawierające koenzym Q10 pojawiają się w codziennym menu wielu osób. Te najbardziej wartościowe to głównie podroby (serce, wątroba, nerki), ale też inne rodzaje mięsa: wołowina, wieprzowina, kurczak, indyk, czy niektóre tłuste ryby morskie (makrela, tuńczyk, łosoś). W niewielkich ilościach składnik ten występuje również w roślinach, tj. szpinak, awokado, brokuły, kalafior, jak i w orzeszkach ziemnych, pistacjach, produktach sojowych, czy oleju rzepakowym. Jeśli zamiarem jest jednak profilaktyka, bądź uzupełnienie terapii różnego rodzaju schorzeń ilość koenzymu Q10, którą można dostarczyć wraz z pożywieniem, będzie zbyt mała. Wówczas rekomendowane jest przyjmowanie koenzymu w formie suplementu diety.
